مدیریت فضای مجازی به میزان سواد رسانه ای مرتبط است

سلامت نیوز:سید آرش وکیلیان در برنامه "گفت و گوی اجتماعی" رادیوگفت و گو اظهار داشت: وقتی هر کدام از ما می خواهیم فعالیتی در این فضا انجام دهیم، با محتواها و ارتباطات خیلی زیادی روبرو می شویم که باید مدیریت کنیم و این مدیریت به میزان سواد رسانه ای مربوط می شود.

برنامه "گفتوگوی اجتماعی" با موضوع بهداشت سایبری کودکان و نوجوانان و با حضور دکتر محمود برجعلی روانشناس بالینی و مشاور خانواده و عضو هیئت علمی دانشگاه خوارزمی، سید آرش وکیلیان کارشناس حوزه فرهنگی و اجتماعی فضای مجازی و دکتر جلیلی کارشناس حوزه ارتباطات روانه آنتن شد.

دکتر جلیلی با بیان اینکه باید برای بهداشت رسانه ای مقدمه ای به نام سواد رسانه ای ایجاد کرد، اظهار داشت: یک مفهومی به نام سواد رسانه ای در ارتباطات داریم که به نوع کنش در برابر پیام های ارتباطی مربوط می شود. اینکه این پیام ها را چطور و چگونه درک و دریافت می کنیم، به میزان سواد رسانه ای بستگی دارد.

این کارشناس حوزه ارتباطات ادامه داد: وقتی گستره نفوذ رسانه های سایبری را دریابیم، سواد سایبری به عنوان بخشی از سواد رسانه ای اهمیت پیدا می کند. اینکه این مسئله را چگونه آموزش دهیم تا در برابر آن پیام ها واکنش مناسب نشان دهند، مسئله ای است که باید درباره آن صحبت کنیم.

در ادامه دکتر محمود برجعلی مسئله استفاده صحیح از رسانه های جمعی را دارای اهمیت بسیار زیاد دانست و عنوان داشت: فرزندان ما قشر بسیار اثر پذیری هستند و به همین جهت باید برای آنها یک فضای سالم فراهم کنیم تا بتوانند از آن استفاده مفید کنند و در عین حال آسیب نبینند و دچار بحران های رشدی و شخصیتی نشوند.

در ادامه سید آرش وکیلیان کارشناس حوزه فرهنگی و اجتماعی فضای مجازی گفت: وقتی هر کدام از ما می خواهیم فعالیتی در این فضا انجام دهیم، با محتواها و ارتباطات خیلی زیادی روبرو می شویم که باید مدیریت کنیم و این مدیریت به میزان سواد رسانه ای مربوط می شود.

وی ادامه داد: در حقیقت ما باید تشخیص دهیم که کدام یک از این محتواها و یا پیام هایی که با آن مواجه می شویم برای حالمان مفید است و کدام یک برای ما خطرناک است. برای هر سنی نیاز است که سطحی از آمادگی را وجود داشته باشد و به همین دلیل فرقی نمی کند در چه سنی باشید.

وی به گروه های سنی کمتر از 17 سال اشاره کرد و گفت: معمولا این افراد چون هنوز جنبه های اجتماعی زندگی را به خوبی نمی شناسند و با مخاطرات جامعه آشنا نیستند، احتمال خطرپذیریشان بیشتر است. به عنوان مثال فرزندمان را در خیابان رها نمی کنیم که در خیابان راه برود و در هر خانه ای را بزند. فضای مجازی نیز همین گونه است زیرا ممکن است خیلی جاها در این فضا، محل فحشا باشد.

این کارشناس حوزه فرهنگی و اجتماعی فضای مجازی، فضای مجازی را با فضای یک شهر مقایسه کرد و بیان داشت: این فضا همانند یک شهر، پیچیدگی ها و خطراتی دارد.

در ادامه جلیلی به سیستم قانون گذاری بین المللی اشاره کرد و اظهار داشت: در این سیستم پدیده و مفهومی به نام واترشیت داریم که مبنای قانون گذاری در ارتباطات است. واترشیت به این موضوع مربوط می شود که یک ساعت های خاصی برنامه های خاصی نباید پخش شوند؛ برنامه هایی که محتواهای خشونت آمیز و محتواهای پرنوگرافی دارند محدودیت هایی برای ساعت پخش شان وجود دارد. همین موضوع به عنوان قوانین لازم الاجرا به رسانه ها منتقل شده است.
وی ادامه داد: این بخشی از اقدامی بود که نهادهای قانون گذاری برای آن چیزی که ما امروز به آن بهداشت سایبری می گوییم، انجام دادند.

کشور ما از نظر فرهنگ و باورها متفاوت است و این محدودیت ها را بیشتر اعمال می کنیم. به عنوان مثال در برابر پخش محتوای خشونت آمیز چه در تلویزیون و چه در رادیو و چه در شبکه های اجتماعی مان به شدت مقاومت می کنیم و در برابر محتواهایی که خلاف عفت عمومی هستند نیز با شدت بیشتری مقاومت نشان می دهیم.

کارشناس حوزه ارتباطات با بیان اینکه نباید تنها از نهادها انتظار داشت و مردم نیز باید وارد عمل شوند، خاطرنشان کرد: کشور ما خیلی خانواده محور است. اگر خانواده های مان به موضوع گسترش و افزایش سواد رسانه ای اهمیت ندهند، شاهد آسیب های جدی خواهیم بود. همه پدر و مادرها می خواهند فرزندانشان دکترا و مهندسی بگیرند و به همین اندازه نیز باید حساس باشند که فرزندانشان از سواد رسانه ای برخوردار باشند.

وی افزود: اگر این حساسیت وجود نداشته باشد، هر محتوایی می تواند تاثیرگذار باشد و نباید از نهادها به تنهایی انتظار داشته باشیم زیرا بودجه و قدرت زیادی ندارند که بتوانند نظارت کنند. در دنیایی که هر روز یک شبکه اجتماعی جدید متولد می شود از اینکه انتظار داشته باشیم، دولت ها کاری انجام دهند، انتظار درستی نیست، هر چند که باید یکسری نهادهای نظارتی از نظر فرهنگ سازی داشته باشیم.

در ادامه برجعلی با تاکید بر لزوم آموزش خانواده ها بیان داشت: ما باید به این سمت برویم که خانواده ها بتوانند این فضای سایبری را مدیریت کنند زیرا نمی توان از دولت انتظار داشت که آنها را فیلتر کنیم. ما روان شناسان، واژه ای به عنوان خودکنترلی درونی داریم که باید به سمت آن حرکت کنیم.

وی تصریح کرد: اگر این خود کنترلی رخ دهد، همه جا با ما همراه خواهد بود. مثلا در رمضان با اینکه می توانیم آب و غذا مصرف کنیم ولی به دلیل ایمان و باور قلبی این کار را نمی کنیم.

در ادامه وکیلیان با ذکر یک خاطره اظهار داشت: با یک خانم مسیحی غربی صحبتی داشتم و از او پرسیدم چگونه در خانواده های تان بچه هایتان را کنترل می کنید؟ او پاسخ داد که در خانواده مان به صورت یک هنجار این مسئله یعنی رده بندی سنی پذیرفته شده است و همگی آن را رعایت می کنیم.