كلِ كشتهzwnj;هاي بروكسل از تلفات يك روز جادهzwnj;هاي ايران كمتر است

سلامت نیوز: خبر بمبگذاريهاي فرودگاه و مترو بروكسل كه طي آن حدود ٣٥ نفر كشته و دهها نفر زخمي شدند، بهطور طبيعي براي چند روز در صدر اخبار جهان قرار داشت، ولي تقارن اين خبر با تعطیلات نوروزی در ایران از اين جهت جالب شد كه پليس راه كشور بر مسأله تلفات جادهاي انگشت گذاشت و مردم دست به يك مقايسه ساده زدند، اينكه كل كشتههاي بروكسل از تلفات يك روز جادههاي ايران كمتر است و با توجه به توسعه شبكههاي اجتماعي و دسترسي همگانی به نظر و خبر، مردم بيش از پيش به موضوع تلفات راهنمايي و رانندگي پرداختند و در اینباره اظهارنظر کردند. اين ميتواند نقطه آغازي باشد براي انجام يك اقدام موثرتر جهت کاهش تلفات جادهای در ایران، مشروط بر اينكه اين حساسيت ناشي از مد نباشد و به سرعت فراموش نشود.

به گزارش سلامت نیوز، روزنامه شهروند نوشت: مسأله اين است كه همه ميدانيم وضع حملونقل در ايران مناسب نيست و نسبت تلفات جادهاي در ايران بالاست، ولي چه بايد كرد؟ اجازه دهيد ابتدا تصوير بهتري از ماجرا به دست آوريم و به چند نکته اشاره کنیم.
١- پيش از هر چيز بايد گفت كه طي پنجسال گذشته يعني از سال ١٣٩٠ تا ١٣٩٥ تلفات جادهاي در ايران نهتنها افزايش نيافته، بلكه حدود ١٨درصد كاهش يافته است. اگر اين كاهش را در ١٠سال گذشته در نظر بگيريم، ميزان كاهش به بيش از ٤٠درصد ميرسد. جالب اینکه تاکنون نیز تلفات جادهای در نوروز امسال به نحو قابل توجهی کمتر از سالهای گذشته بوده است و این نکته خوبی است، بنابراين بايد گفت كه راه براي كاهش تلفات وجود دارد، ولي آيا اين كافي است و در ادامه هم همین روند با همین سرعت طی خواهد شد؟ پاسخ منفي است، زيرا تا رسيدن به معيارهاي جهاني فاصله داريم و روند کاهش تلفات جادهای چون گذشته نیست.
٢- تعداد تلفات در مقطع نوروز (٢٥ اسفند تا ١٥ فروردين) لزوما خيلي بيشتر از ديگر روزهاي سال نيست. براي نمونه متوسط تلفات در نوروز سال ١٣٩٤، حدود ٤٨ نفر در هر روز بوده است، در حالي كه متوسط تلفات مذكور براي ١٠ ماه نخست سال ١٣٩٤، حدود ٤٥ نفر است و فقط ٣ نفر تفاوت دارند كه با توجه به افزايش انفجاري سفرهاي نوروزي اين تعداد افزايش چندان زياد نيست، بنابراين دليلي ندارد كه توجه تبليغاتي خود را فقط به روزهاي نوروز محدود كنيم.
٣- وقوع تصادفات مرگبار ناشي از چند عامل است؛ راننده، خودرو و جاده عوامل اصلي آن هستند. حكومت براي هركدام از اين موارد ميتواند استانداردهايي را تعيين كند و به موارد كمتر از آن اجازه عمل ندهد، همچنين ميتواند مقررات سفت و سختتري را اعمال كند يا از طريق افزايش نظارت و فرهنگسازي مانع از رانندگي نامناسب شود. ولي همه اينها هم انجام شود، لزوما تلفات ناشی از تصادف صفر نخواهد شد، زيرا برخي از مشكلات، خارج از كنترل و نظارت پليس و ساير مسئولان است. براي نمونه خوابآلودگي و خستگي راه را كه در كشوري چون ايران به دليل طولاني بودن مسيرها، بيشتر رخ ميدهد چگونه ميتوان كنترل كرد؟ فيلمهايي كه از تصادفات جادههاي ايران پخش شده است، نشان ميدهد كه بسياري از تصادفات بهدليل انحرافهاي غيرمنتظره خودروهاست كه جز با خوابآلودگي رانندگان آنها قابل توجيه و فهم نيست.
خستگي و خوابآلودگي رانندگان را در چنين شرايطي با كدام قانون و مقررات و پليس ميتوان حل كرد؟ حل اين مشكل به درك و فهم عمومي ما از اهميت جان انسان برميگردد. وقتي كه در يك خودرو هيچ يك از اعضاي خانواده نسبت به رانندگي هنگام خستگي يا خوابآلودگي راننده اعتراض نميكنند يا حتي مسافران اتوبوسها نيز به رانندگي بیمبالات راننده معترض نميشوند، اين نشان ميدهد كه يك جاي كار كه مربوط به مردم و جامعه است، ايراد دارد. وقتي كه پليس ميگويد بخش قابل توجهي از تلفات جادهاي به دليل واژگوني خودرو است، بهويژه در مواقع بارندگي و برف، اين مشكل را با هيچ نوع مقررات و نظارت بیرونی نميتوان برطرف كرد. بنابراین باید مجموعه شرایط فضای فرهنگی در جامعه را نیز بهبود بخشید؛ شرایطی که بهبود آن در حوزههای دیگر هم الزامی است.
مطالعات انجام شده نشان ميدهد كه افراد با تحصيلات كمتر يا جوانان به نسبت بيشتري از ديگران در تصادفات كشته ميشوند. چرا؟ به اين دليل روشن كه درك آنان از اهميت زندگي و ضرورت رعايت احتياط نسبت به سلامت خود و دیگران بالاتر است و در عمل ارزش كمتري براي زندگي خود قايل ميشوند يا خطري كه آنان را تهديد ميكند، دستكم ميگيرند.
بهعلاوه باید هزینههای کاهش تلفات را نیز بپذیریم. مطالعات نشان میدهد که خودرو پراید در تصادفات با خودروهای دیگر تعداد کشته بیشتری میدهد؛ بهطوری که با حذف پراید میتوان حدود یکهزار نفر از تلفات رانندگی را کم کرد. در این صورت یا باید تولید این خودرو حذف شود یا هزینه بیمه آن بسیار زیادتر شود. ولی آیا جامعه ما آنقدر آمادگی دارد که برای دفاع از ارزش جان انسان هزینه چنین اقداماتی را بپذیرد؟
ترديدي نيست كه اقدامات دولتي ازجمله بالا بردن كيفيت خودروها، اصلاح نقاط خطرخيز جادهاي، تقويت حملونقل عمومي، اصلاح مقررات بيمهاي، افزايش نظارت بر عملكرد رانندگان و حتي افزايش جرايم رانندگي و... میتواند موجب كاهش بيشتر تلفات جادهاي باشد، ولي بعيد است كه از اين بعد سرعت كاهش چون ١٠سال گذشته باشد، مگر اينكه در زمینه تغيير نگرش انسان ايراني نسبت به ارزش جان خودش و جان ديگران نيز اقدام جدي به عمل آوريم.