افزایش مالیات بر مواد غذایی مضر راهکاری برای پیشگیری از دیابت

سلامت نیوز: پرهیز از مصرف موادغذایی مضر نقش بسیار تعیین کننده ای در پیشگیری از ابتلا به بیماری های مزمن ازجمله دیابت دارد به همین منظور کارشناسان برای توجه دادن بیشتر جامعه به این موضوع، افزایش مالیات بر این گونه موادغذایی را به عنوان راهکاری برای پیشگیری از بیماری ها عنوان کرده اند.

به گزارش سلامت نیوز به نقل از ایرنا، سازمان جهانی بهداشت روز هفتم آوریل (19 فروردین) را به عنوان روز جهانی بهداشت نامگذاری کرده و با توجه به شیوع بسیار زیاد بیماری دیابت در سراسر جهان، امسال مبارزه با دیابت به عنوان شعار این روز انتخاب شده است.
انتخاب این شعار برای روز جهانی بهداشت، نشان از اهمیت توجه به پیشگیری از شیوع این بیماری و لزوم کنترل آن به منظور پیشگیری از بروز عوارض ناشی از آن دارد.
بر اساس آمار جهانی، در حال حاضر حدود 400 میلیون نفر در جهان به بیماری دیابت مبتلا هستند و در ایران نیز شمار مبتلایان حدود هفت میلیون نفر است که گفته می شود سالانه بین 200 تا 300 هزار نفر به این تعداد افزوده می شود.
رژیم غذایی مهمترین و اساسی ترین موضوعی است که در پیشگیری از بیماری ها همواره مطرح و مصرف غذاهای سالم به این منظور مورد تاکید بوده است چرا که طبق آمارها 80 درصد بیماری ها در اثر استفاده از موادغذایی ناسالم بروز می یابند.
افزایش آگاهی مردم در زمینه مصرف موادغذایی سالم و پرهیز از مصرف غذاهای آماده (فست فودها) و انواع نوشابه ها به عنوان موادغذایی با ارزش غذایی پایین و حتی مضر یکی از دغدغه های مهم کشورها در بخش سلامت است.
در کشور ما نیز در سیاست ها و تصمیم گیری های کلان کشوری همواره بر موارد مربوط به این موضوع همچون اصلاح سبک تغذیه و تقدم پیشگیری بر درمان تاکید شده است.
در کنار لزوم اجرای برنامه های ملی به منظور افزایش آگاهی مردم در این زمینه و همچنین نظارت بر تولید و توزیع موادغذایی سالم در کشور لازم است جامعه به موضوع اصلاح سبک زندگی توجه ویژه داشته باشد چرا که اصلاح سبک تغذیه و پیروی از رژیم غذایی سالم در اختیار هر یک از افراد جامعه است که می توانند با اصلاح روش های غلط تغذیه ای، زندگی سالم و به دور از بیماری را داشته باشند.
البته صاحب نظران حوزه سلامت و بهداشت تاکید دارند که کسب عادات غذایی صحیح باید از سنین کودکی آغاز شود چراکه بسیاری از عادات بد غذایی، ریشه در تربیت نادرست غذایی از دوران کودکی دارد که در نهایت در دوران بزرگسالی منجر به بروز انواع بیماری های مزمن نظیر دیابت می شود.
همچنین در کنار ارایه آموزش ها و آگاهی های لازم به جامعه از طریق رسانه های دیداری، شنیداری و مکتوب و همچنین اجرای برنامه های آموزش و پرورش در این زمینه، افزایش مالیات بر موادغذایی ناسالم که در سلامت جوامع تاثیر منفی دارند، همواره به عنوان راهی برای توجه دادن مردم به اهمیت این موضوع مطرح بوده است.
دکتر اسدالله رجب رئیس انجمن دیابت ایران در گفت و گو با خبرنگار علمی ایرنا در این مورد اظهار کرد: این روش در بسیاری از کشورها به عنوان راهکاری برای پیشگیری از بیماری ها اجرایی شده است، اما اجرای این برنامه در ایران با بی توجهی ها و مشکلاتی همراه بوده است.
وی افزود: در کشور ما حتی در موارد محدودی که این موضوع اجرایی شده، به دلیل ضعف آگاهی در زمینه مضرات مصرف موادغذایی ناسالم مانند نوشابه ها و تنقلاتی مانند چیپس و پفک، واکنش هایی را به دنبال داشته است.

** پیشگیری از دیابت نیازمند عزمی ملی و همه جانبه
رئیس انجمن دیابت ایران در باره ضرورت ایجاد عزمی ملی برای پیشگیری از دیابت گفت: با توجه به شیوع رو به افزایش، هزینه های بسیار سنگین بیماری دیابت و عوارض ناشی از آن، لازم است نظام بهداشت و درمان کشور رویکرد ویژه ای به این مقوله داشته باشد.
وی افزود: البته وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به تنهایی نمی تواند در این زمینه اقدامی موثر انجام دهد بنابراین تمام سازمان ها و وزارتخانه های دست اندرکار حوزه سلامت مانند وزارتخانه های ورزش و جوانان، علوم، تحقیقات و فناوری، صنایع و معادن و آموزش و پرورش و شهرداری ها باید ضمن همکاری با یکدیگر برای مقابله با سیر صعودی ابتلا به این بیماری تلاش کنند.

** لزوم تغییر رویکرد درمانی به رویکرد پیشگیرانه در حوزه سلامت
رئیس انجمن دیابت ایران گفت: برای پیشگیری باید هزینه کرد، اما در کشور ما بیشتر برای درمان هزینه می شود و بودجه های کلانی هم به این امر اختصاص می یابد.
رجب افزود: به عنوان نمونه، مرتب تاکید می شود که باید تخت های بیمارستانی را افزایش داد، در صورتی که باید کاری کرد که تخت های بیمارستانی کمتر شود چرا که این کار هزینه بسیار زیادی دارد.
وی اظهار کرد: یکی از راه هایی که می تواند این گونه هزینه ها را کاهش دهد، پیشگیری از دیابت است زیرا دیابت مادر بسیاری از بیماری ها مانند بیماری های قلبی عروقی، کلیوی و فشار خون است.
رجب همچنین بر لزوم فرهنگ سازی در زمینه پیشگیری از بیماری ها در کشور تاکید کرد و گفت: در کشور ما فرهنگ بیشتر مردم فرهنگ درمانی است و پشگیری به عنوان فرهنگ چندان جا نیفتاده است یعنی مردم زمانی به پزشک مراجعه می کنند که بیمار شده باشند بنابراین اگر به فردی گفته شود که برای پیشگیری باید به پزشک مراجعه کند، استقبال نمی کند. از طرف دیگر برای پزشکان نیز نسخه نوشتن بسیار راحت تر از این است که زمانی را صرف مشاوره با بیمار و ارایه راهنمایی برای پیشگیری از بیماری کنند.

** کاهش 80 درصدی ابتلا به دیابت با انجام اقدامات پیشگیرانه
رئیس انجمن دیابت ایران گفت: آمارها نشان می دهد که با انجام اقدامات پیشگیرانه می توان نزدیک به 80 درصد از بروز دیابت و با رعایت موارد لازم حدود 90 تا 95 درصد از بروز عوارض ناشی از دیابت در افراد دیابتی پیشگیری کرد.
رجب افزود: دیابت به تنهایی هزینه های زیادی به ویژه بر بیمارانی تحمیل می کند که دیابت کنترل نشده دارند. به طوری که دیابتی نوع 2 اگر دچار عوارض ناشی از این بیماری شود، هزینه های درمانی او 24 برابر و برای فرد دیابتی نوع یک هزینه ها 12 برابر می شود، در صورتی که اگر دیابت کنترل شود و عارضه ای ایجاد نکند، هزینه ها بسیار کمتر خواهد بود.

** لزوم تامین کمتر از پنج درصد کالری روزانه از موادغذایی حاوی قندهای ساده
یکی از مواردی که سازمان بهداشت جهانی برای پیشگیری از انواع بیماری ها به ویژه دیابت مطرح کرده است، مصرف کمتر از پنج درصد کالری روزانه از موادغذایی حاوی قندهای ساده است.
رئیس انجمن دیابت ایران در این مورد اظهار کرد: در کشور ما بیشتر کالری روزانه مورد نیاز افراد از طریق مواد قندی، نشاسته ای و کربوهیدرات ها تامین می شود این درحالی است که طبق توصیه سازمان بهداشت جهانی باید از موادغذایی حاوی قندهای پیچیده مانند نان، برنج، میوه ها و سبزی ها در وعده های غذایی روزانه استفاده شود.
رجب افزود: همچنین در بین بیشتر افراد جامعه ما رایج شده است که در میان وعده ها از انواع شیرینی ها، بیسکویت ها، شکلات ها و نوشیدنی های حاوی قندهای ساده مصرف شود در حالی که می توانند با مصرف میان وعده هایی مانند میوه ها سلامت خود را هرچه بیشتر حفظ کنند.
وی گفت: باید حدود 50 تا 60 درصد کالری روزانه از موادغذایی حاوی کربوهیدارت ها، قندهای پیچیده و فیبرها، حدود 25 درصد کالری روزانه از چربی ها و حدود 15 درصد نیز از مواد پروتئینی تامین شود.

** بیماری دیابت
دیابت زمانی بروز می کند که بدن از عهده تولید انسولین به میزان کافی و یا استفاده موثر از آن برنیاید. انسولین هورمونی است که از لوزالمعده ترشح می شود و بدن بدون آن نمی تواند انرژی مورد نیاز را از مواد غذایی مصرفی به دست آورد.
مواد غذایی در بدن به نوعی قند به نام گلوکز تبدیل می شوند و انسولین به گلوکز کمک می کند که برای تبدیل به انرژی، وارد سلول های بدن شود. بدون انسولین، گلوکز به جای ورود به سلول در بدن جمع می شود.
به طور کلی بیماری دیابت شامل دیابت نوع یک، دیابت نوع 2 و دیابت بارداری است؛ دیابت نوع یک در اثر کمبود یا نبود انسولین در بدن به وجود می آید بنابراین افراد مبتلا به این نوع دیابت نیازمند تزریق انسولین هستند.
این نوع دیابت که به آن دیابت جوانی نیز گفته می شود بیشتر در کودکان و نوجوانان بروز می یابد و عامل ژنتیکی دارد. گفته می شود حدود 10 تا 15 درصد دیابتی ها مبتلا به دیابت نوع یک هستند.
دیابت نوع 2 در اثر اختلال در تولید انسولین بروز می یابد و طبق آمارهای جهانی 90 درصد بیماران دیابتی در جهان، مبتلا به دیابت نوع 2 هستند.
تشنگی، پر ادراری، پرنوشی، کاهش وزن، گرسنگی و خستگی شدید از علایم دیابت نوع یک هستند اما دیابت نوع 2 علامت مشخصی ندارد و به همین دلیل است که از آن به عنوان بیماری خاموش نام برده می شود.
در صورت پیشرفت دیابت نوع 2، به تدریج علایمی مانند علایم دیابت نوع یک در بیمار بروز می کند. علاوه بر این عفونت های مکرر به ویژه عفونت دستگاه ادراری، تاری دید، بهبود دیرهنگام زخم ها و احساس سوزش و بی حسی در انگشتان پا نیز از دیگر علایم این بیماری در زمان پیشرفت آن است.
دیابت بارداری نیز نوع دیگری از دیابت است که به طور ناگهانی در زمان بارداری بروز می کند و میزان شیوع آن در مناطق مختلف دنیا متفاوت است.