![]()
سلامت نیوز: چندی پیش رسانه ها خبر از تولید برنج تراریخته غنی شده از آهن در کشور دادند. این افراد مدعی شدند که موفق به تولید برنج تراریخته غنی از آهن شده اند که می تواند نیاز زنان باردار و دیگر گروه ها به این عنصر حیاتی را تامین کند.
این درحالیست که متخصصین علوم تغذیه معتقدند به هیچ وجه نمی توانیم محصولات دستکاری شده ژنتیکی را به صورت یک محصول کاملا سالم به افراد توصیه کنیم بخصوص به گروه های در معرض خطر مثل زنان باردار،زنان شیرده،کودکان و نوجوانان و سالمندان که می توانند آسیب پذیرتر باشند و باید دقت بیشتری بر این مسئله شود.
تجربه تلخ تجاری سازی برنج طلایی علیرغم اینکه برخی آن را شایسته دریات جایزه نوبل میدانستند نشان می دهد که بر خلاف نظر بسیاری از محققین عزیز کشورمان، گیاه حاصل از هر عملیات انتقال ژن یا ایده پردازی مهندسین ژنتیک لزوما نباید تجاری شود و در سفره مردم قرار گیرد.
به گزارش سلامت نیوز با توجه به رشد جمعیت جهان در قرن اخیر، گرسنگی وکمبود مواد غذایی مشکل اساسی دنیا از جمله کشورهای در حال توسعه می باشد. دانشمندان همواره درصدد یافتن راهی علمی برای حل این مشکل می باشند .لیکن این روشها و راهها ممکن است علیرغم برطرف کردن برخی مسائل، آثار منفی بر سلامت انسان و محیط زیست برجا بگذارد لذا لازم است این محصولات از نظر ایمنی مورد بررسی قرار گیرند.
برنج از مواد غذایی اصلی و همیشگی در کشورهای آسیایی است و به میزان کمتر در برخی از کشورهای آمریکای شمالی و جنوبی و در آفریقا ست[7]. در حالیکه مواد ریزمغذی(ویتامین ها و مواد معدنی) خیلی کمی دارد. از طرفی حدود 30 درصد جمعیت جهان از آنمی ناشی از فقر آهن رنج می برند که اکثر آنها در کشورهای درحال توسعه زندگی می کنند. در این جمعیت، زنان و کودکان بیشترین میزان مبتلایان را تشکیل می دهند [12].
روش های مختلفی برای مقابله به این عارضه وجود دارد از جمله درمان دارویی و خوردن روزانه قرص آهن برای فرد مبتلا، همچنین برخی از محققین بر آنند تا محصول غذایی تقویت شده به منظور افزایش ریز مغذی ها تولید کنند. در بین انوع راهکارهای غنی سازی برنج، روش مهندسی ژنتیک جهت تولید برنج غنی شده از آهن یکی از روش هایی است که برخی از محققین به آن روی آوردند، ولی سوال اینجاست که با وجود ابهامات و پیچیدگی ها و غیر قابل پیش بینی بودن فرایند مهندسی ژنتیک، آیا واقعا به این فناوری برای غنی کردن برنج نیاز مبرم وجود دارد ؟
در عین حال گزارشات بسیاری از روش تولید مثل طبیعی و از طریق انتخاب طبیعی حاکی از موفقیت در غنی کردن برنج با آهن وجود دارد و ریسک های مهندسی ژنتیک را در بر ندارد. همچنین در كشورهاي توسعه يافته پس از گرفتن سبوس براي توليد برنج سفيد كه ارزش غذايي آن كاهش يافته، برنج را بدون دستکاری ژنتیکی ،غني سازي ميكنند و كاهش سطح فسفر، پتاسيم، آهن و ويتامينهاي B را با اضافه كردن دوباره اين مواد به محصول جبران ميسازند. [1,3,6] گذشته از این ، روش های نامبرده از لحاظ هزینه نسبت به روش مهندسی ژنتیک بسیار به صرفه تر می باشند .
آیا همه افراد به مقدار یکسانی به آهن نیازمندند ؟
از دیگر موارد قابل توجه در مورد برنج دستکاری شده ژنتیک،کنترل مقدار دوز مصرف در افراد یک خانوار است که ممکن است برای یک شخص در خانواده نیاز باشد ولی برای شخص دیگری در همان خانه اضافه و بطور بالقوه خطرناک باشد .[8] به عبارت دیگر ما روزانه به اندازه معینی از آهن مورد نیاز بدن خود را از غذاهایی مانند گوشت ، میوه و سبزیجاتی همچون اسفناج و غلات و انواع نان های سبوس دار مانند نان سنگگ و نان جو تامین می کنیم. باید توجه داشت که در ایران نیز یکی از وعده های غذایی اصلی و تقریبا همیشگی، برنج است .
مصرف سرانه سالانه برنج در ایران بطور تقریبی حدود 40 کیلوگرم است که برابر مصرف سرانه روزانه 100 گرم برآورد می شود[11]. با احتساب اینکه درصد/ گرم آهن موجود در برنج سفید تقریبا 1 میلی گرم است[5] و همچنین با در نظر گرفتن نیاز هر فرد به آهن (جدول 1) و مصرف سایر غذاهای حاوی آهن (جدول2)که همگی در سفره روزانه ایرانی به چشم می خورد، به نظر می رسد در باره عقلانیت مصرف برنج دستکاری شده ژنتیکی غنی شده با آهن باید دقت لازم را بعمل آورد چرا که آهن از فلزاتی است که دفع آن برای بدن بسیار مشکل است و مقدار زیاد آهن در بافت هایی مانند قلب، لوزالمعده و کبد تجمع یافته و منجربه مشکلات جدی می شود.
از طرفی بر اساس گفته محققین بیوتکنولوژیست، میزان آهن در برنج دستکاری شده ژنتیکی نسبت به برنج عادی بیش از 4 برابر بیشتر است [4] در موارد خاص مثل زنان باردار و یا کودکان، این مسئله مشکل اساسی در سلامت ایجاد می کند.
جدول 1: میزان آهن مورد نیاز افراد در سنین و شرایط متفاوت[10]
|
جمعیت |
گروه های سنی |
مقدارمورد نیاز( میلی گرم) |
|
مردان |
بزرگ سال |
8 |
|
زنان |
بزرگ سال 50 سال و مسن تر |
8 |
|
بزرگ سال 19 تا 50 سال |
18 |
|
|
باردار |
27 |
|
|
شیرده |
9تا10 |
|
|
نوجوانان (9 تا 18 سال) |
دختر |
8 تا 15 |
|
پسر |
8تا11 |
|
|
کودکان (بدو تولد تا 8 سالگی) |
4تا 8 سال |
10 |
|
1 تا 3 سال |
7 |
|
|
نوزادان 7 ماه تا 1 سال |
11 |
|
|
نوزادان تولد تا 6 ماهگی |
27/0 |
جدول 2: مواد غذایی حاوی عنصر آهن[10]
از سراسر وب
ویکی نگار اخبار منتخب
آخرین اخبار سلامت نيوز
آخرین قیمت های بازار
پربازدید ترین اخبار 48 ساعت گذشته
حضور یک دختر در ورزشگاه آزادی
ویکی گجت (مروری بر اخبار فناوری هفته 25 اردیبهشت 1395)
آیت الله هاشمی پشت فرمان
استراتژی ملک سلمان علیه ایران چیست؟
2 اشتباه اساسی احمدی نژاد و کوتاهی دولت روحانی در ماجرای 2 میلیارد دلار
وقتی جام در اهواز بالا رفت+عکس
توئیت مهناز افشار درباره حضور زنان در استادیوم
کلهر در یزد روی صحنه رفت + عکس
دروازهبانهایی که قهرمانی را از پرسپولیس گرفتند
نکوداشت شهرام ناظری در آیین روز ملی فردوسی
|
نوع ماده غذایی |
مقدار(گرم) |
مقدار آهن(میلی گرم) |
|
گوشت گاو |
85 |
2 |
|
مرغ |
85 |
1 |
|
بوقلمون |
85 |
1-2 |
|
حبوبات |
1 فنجان |
1-5 |
|
سیب زمینی |
1عدد متوسط |
2 |
|
کشمش |
1فنجان |
3 |
|
اسفناج |
1فنجان |
6 |
|
غلات (غنی شده از آهن، آماده خوردن) |
1 فنجان |
4-18 |
|
آرد جو دوسر |
1 فنجان |
4 |
|
برنج سفید (غنی شده با روش های غیر ا |
برچسب:
نویسنده: محمد رضا جوادیان